29/4/14

Βιταμίνη Ψ

Το ποίημα της Ψυττάλειας είναι ένα μόνο μέρος του ποιήματος της Ψυττάλειας. Το σώμα του βιβλίου δεν αποτελεί μέσο για την παρουσίασή του κειμένου. Είναι η παρουσίαση. Όλος ο όγκος του αποτελεί πνεύμα καθώς το πνεύμα δεν είναι τίποτε άλλο από όγκος. Ακόμα και τα τρία συρραπτικά, παρόλο που η ύλη τους είναι φτιαγμένη για τους παλιατζήδες, κάνουν περήφανα τη δουλειά τους, αφού αυτά τελικά μετατρέπουν έναν όγκο χαρτιού που μπορεί να αθροιστεί σε ενιαίο σύνολο που είναι αδύνατον να προστεθεί, μιας και τώρα αποτελεί ένα ακέραιο σώμα. Όμοια με τη ντουντούκα του παλιατζή που καθώς περνάει από κάτω μεταμορφώνει ξαφνικά έναν τυχαίο χώρο σε καθορισμένη γειτονιά.

Κατά τη διάρκεια της κατασκευής μιας Ψ. γράφεται σχεδόν πάντα κάτι καινούργιο, όχι απαραίτητα πετυχημένο, το οποίο εξαρτάται από διάφορους παράγοντες: την απόχρωση του ηλιακού φωτός, αν έχει καλή ροή η κόλλα, αν χρειαστεί να αλλάξεις τον τρόπο ψαλιδίσματος λόγω μικρών πληγών στα σημεία που ακουμπούν οι κρίκοι του ψαλιδιού, αν σε παρασύρουν τα μυρμήγκια σε βαθμό που δεν μπορείς να θυμηθείς που άφησες τα πράγματά σου, αν συγκρουστούν δύο καιροί κι αρχίσει να βρέχει. Είναι που στην παλίμψηστη δημιουργία, όλα μοιάζουν με τον πάγο της Μόσχας: κάθε φορά που τον πατάς μαθαίνεις να περπατάς ξανά από την αρχή, όπως είχε γράψει ο Μπένγιαμιν. Έτσι, αλλες φορές καταφέρνεις να σταθείς όρθιος, κάποιες άλλες μοιραία σκοντάφτεις. Άλλες φορές οι Ψ. στέκονται σιωπηλές και κατάκοιτες, άλλες φορές έχουν τέτοια ζωντάνια που κάποια γράμματα από ανάσκελα που βρίσκονται σηκώνονται όρθια, στέκονται στα πόδια τους, κι ύστερα δεν κλείνει το βιβλίο.

Δεν είναι ο επαναστατικός λόγος που διαφοροποιεί την καθεστωτική τέχνη από την εξωθεσμική. Είναι η επαναστατική ηθική. Η στιγμή που μια ξαφνική μπόρα σε κατευθύνει στο κοντινότερο υπόστεγο της Αρεοπαγίτου. Δίπλα σου όρθιοι εφτά άντρες της ομάδας ΔΙΑΣ. Καθώς τους βλέπεις αυτόματα νιώθεις ντροπή που βρίσκεσαι σε όμοια κατάσταση μαζί τους. Ενστικτωδώς βγαίνεις να περπατήσεις στη βροχή σα να μη βράχηκες ποτέ. Σα να είναι αδιάβροχο το δέρμα σου. Συγνώμη λάθος.

Στον καιρό μας, που είναι γέννημα θρέμμα της καταστολής, δεν μπορεί να υπάρξει ειλικρινής δημιουργία αν αυτή δεν αποτυπώνει, με τον δικό της τρόπο, έστω έναν από τους εκατοντάδες ρόμβους που σχηματίζουν τα πλεγμένα σύρματα. Και δε χρειάζεται να τα πλησιάσεις απαραίτητα. Και σε απόσταση αν σταθείς μπορείς να διακρίνεις το σχήμα των κολασμένων, έτσι όπως σκαρφαλώνουν στα σύρματοπλέγματα των στρατοπέδων: Ψ





Κι αν πλησιάσεις ακόμη περισσότερο θα διαπιστώσεις με τα ίδια σου τα μάτια πόσο άνετα, πόσο άνετα, μπαινοβγαίνει το σπουργίτι μέσα από αυτόν το ρόμβο. Ειρωνεύεται ή μήπως φωτίζει κάποιο δρόμο; Ας απαντήσει ο κλάδος της κοινωνιολογίας της φύσης όταν αναπτυχθεί. Θεώρημα πρώτο. Η Περιστεριοποίηση των σπουργιτιών. Γιατί κάποτε τα σπουργίτια τρέμανε από το φόβο τους, τώρα ανεβαίνουν στα γόνατα, όπως τρως τυρόπιτα στο παγκάκι, και σε κοιτάνε στο στόμα.

Και μιας που φτάσαμε στην ανάγκη της τροφής πρέπει να πω πως δε νιώθω ότι κάνω λογοτέχνια. Περισσότερο με μανάβης αισθάνομαι. Μου αρέσει το γράψιμο όπως μου αρέσουν τα φρούτα. Αντί να γράφω θα μπορούσα να κουβαλάω καφάσια και να πουλάω μήλα. Γιατί η ιδέα πρέπει να κυκλοφορεί σε καφάσια, αν θέλεις να την κάνεις μπορετή. Κι όταν την κουβαλάς για πολλή ώρα πρέπει να φαίνονται οι κάλοι σου, αν θες να γίνεις πιστευτός. 

Το μόνο άσχημο είναι πως όταν πεινάω δεν μπορώ να πλύνω ένα μήλο και να το δαγκώσω. Βιταμίνη Ψ δεν υφίσταται. Δεν τρώγονται οι Ψυττάλειες όσο υπεφυσική διάθεση κι αν έχεις.  Κι αν υπάρχει κάτι που με καθησυχάζει για το γεγονός της ύπαρξης αντιτίμου στο βιβλίο είναι η φυσική αναγκαιότητά του, μιας και έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα ζω από αυτό ολοκληρωτικά. Ένα αντίτιμο που νομίζω δεν παράγει υπεραξία και κέρδος αλλά μου προσφέρει μια βασική συνθήκη διαβίωσης στο δρόμο ως περιπλανώμενου και οχι ως κυνηγού συσσιτίων. Aλλά και ένα αντίτιμο που μου καλύπτει την ανάγκη του καλλιτεχνικού αυτοκαθορισμού, και συντηρεί την αντοχή μου να λαθροβιώνω σε έναν μικρό μα αυτοδημιούργητο λογοτεχνικό κόσμο, στον οποίο δεν είμαι υποχρεωμένος να τοποθετώ το όνομά μου στο εξώφυλλο. Η έμπνευση είναι ένα μικρούλι λουλουδάκι, κι από πάνω ο ναρκισσισμός ένα γιγαντιαίο ποτιστήρι που καθώς ρίχνει τόνους νερό, δεν αντέχει το λουλούδι και στο τέλος σπάει. Ας μείνω απότιστος, ελπίζοντας στο νερό της βροχής. 

Ένα αντίτιμο που μου θυμίζει το κομμάτι μήλου που κουβαλούσε προχτές ένα μυρμήγκι, και προσπαθούσε να το βάλει στη μυρμηγκοφωλιά. Μάταια. Το μήλο δε χώραγε από το άνοιγμα της μυρμηγκότρυπας. Πήγα κοντά του, έσκυψα, και του ξεφόρτωσα προσεχτικά το μήλο από την πλάτη. Αφού το έσπασα γρήγορα στα δύο, το άφησα αμέσως δίπλα του. Στην αρχή σάστισε, κούνησε λίγο τις κεραίες του, όμως γρήγορα η λογική επικράτησε. Τα φόρτωσε το ένα πάνω στο άλλο κι άρχισε να κατεβαίνει στις υπόγειες στοές της φωλιάς του, μέχρι που το σκοτάδι στην τρύπα το κατάπιε και χάθηκε τελείως από το οπτικό μου πεδίο.

Σηκώνοντας το βλέμμα μου ψηλά, είδα ξαφνικά τη φυσική ροή του κόσμου να αλλάζει.

#

1 σχόλιο:

πόρτα πόρτα