18/5/15

απο το στυλ της καρέκλας


Συχνά γίνεται λόγος πως η Κατερίνα Γώγου είναι μια ποιήτρια που δεν έχει βρει ακόμα τη θέση της στην ελληνική λογοτεχνία οπότε και την κατατάσσουν στην λεγόμενη κατηγορία 'ποιητές στη σκιά'. Αν και η σκιά έχει πολλές στρώσεις πίσω της, σε γενικές γραμμές αυτή η παραδοχή είναι ορθή. Όμως τίθεται ένα καίριο ερώτημα. Ποιος είναι ο μηχανισμός δικαίωσης ενός ποιητή;

Αόριστος – Τετελεσμένος μέλλων
Τετέλεσται. Παύλα. Τελεία. Τελεία. -
Μέσα στο σώμα μου
η μνήμη – λευκή εγγραφή
ρήγμα βαθύ
που 'κανε στο σώμα μου η ψυχή
για να δει και να πει και να φύγει...
Ηλεκτρική εκκένωση τώρα ο λόγος μου
έκθαμβος
μπρος στο φωτεινό ενδεχόμενο σκοτεινής ρήσης...
Λόγος απάτριδος
Δε θα εκφωνηθεί
Δεν πληροφορεί
Λόγος της ποίησης
Δεν αφομοιώνεται δεν ιδιοποιείται
Ενσώματος με τη ζωή
εκτρέπεται
κι εκτρέπει.


Για παράδειγμα, στην παραλαβή του κρατικού βραβείου της η Κική Δημουλά τον Μάϊο του 2011 είχε δηλώσει πως: «το βραβείο από την πολιτεία σημαίνει οτι σε ψήφισε ομόφωνα η πατρίδα». Είναι αυτό αληθές; Περνάει η αναγνώριση του ποιητή μέσα από κυβερνητικά βραβεία; Ή καλύτερα, οι κυβερνητικοί σχεδιασμοί κατέχουν την ισχύ της επισφράγισης μιας ποιητικής υπόστασης;

Εκείνο που φοβάμαι πιο πολύ
είναι μη γίνω «ποιητής».
Μην κλειστώ στο δωμάτιο
ν' αγναντεύω τη θάλασσα
κι απολησμονήσω.
Μην κλείσουν τα ράματα στις φλέβες μου
κι από θολές αναμνήσεις κι ειδήσεις της ΕΡΤ
μαυρίζω χαρτιά και πλασάρω απόψεις


Ίσως η Κατερίνα μην είχε ποτέ φανταστεί ποιήματά της να συμπεριλαμβάνονται σε σχολικά εγχειρίδια, πάντως ο καιρός που το γεγονός αυτό θα συμβεί ίσως πλησιάζει, αν δεν έχει ήδη φτάσει κρίνοντας από τις κυβερνητικές εξαγγελίες περί γενναίας ανανέωσης της διδακτέας ύλης. Θα πρόκειται για δικαίωση;

Μη με αποδεχτεί η ράτσα που μας έλιωσε
για να με χρησιμοποιήσει.
Μη γίνουν τα ουρλιαχτά μου μουρμούρισμα
για να κοιμίζω τους δικούς μου
Μη μάθω μέτρο και τεχνική
και κλειστώ μέσα σ' αυτά
για να με τραγουδήσουν


Οι λέξεις της Γώγου ανήκουν στην ποίηση που την βρίσκεις εσύ, μονάχος σου, μονάχη σου, και δεν στην υποδεικνύουν την πρώτη ώρα μιας Δευτέρας. Η ποίησή της δεν είναι εσωτερικού χώρου, θέλει αλήτικα παπούτσια, θέλει ουρανό, θέλει χώμα. Πρέπει να πάλλεται και να φυτρώνει.

θ' αρπάξω πινέλα και κουβά
θα σηκώσουμε τα πλακόστρωτα
θα κάνω μια μεγάλη βροχή με προκηρύξεις
συνθήματα προτροπής
σφαίρες – λέξεις στο χαρτί
γράμματα με πέτσες κι αίμα
η ποίησής μας είναι ψυχοσωματική -
κανένας σας πιά δεν μπορεί να μας χωρίσει
και τη ζωή μου
κι όποιος κοτάει ας κάνει προς τα δω χειροβομβίδα
με τραβηγμένη περόνη


Πώς μπορεί να γίνει αντικείμενο λογικής μελέτης μια ποίηση ξέφρενη; Πώς θα τεμαχιστεί σε μερικά s.o.s εξεταστικής η ποίηση που τα έχει στείλει εν ζωή; 

κάθομαι και γράφω όπως οι οριστικά τρελοί 
στα χέρια του δημοσίου

Ο τίμιος φιλόλογος πρέπει να την κρύβει απ' τα παιδιά για να τους δώσει την ευκαιρία να την ανακαλύψουνε μια νύχτα γεμάτη άχτι, που θα 'χει το χρώμα του βυθού, έτσι ώστε τα λόγια της να γίνουν σωσίβιο να τους βαστάξει.

μ' αίματα ποιήματα μυαλά
και με στριγγλιές
ένας μακρύς μακρύς άσπρος επίδεσμος σημάδι μου της εμμονής
Σ' όλης της γης τα γκέτο


Όχι δεν θα πρόκειται για δικαίωση. Περισσότερο προδοσία θα θυμίζει. Εκτός βέβαια κι αν τα σχολεία πάψουν να παράγουνε τη πειθαρχία, τη βαθμολογική ιεραρχία. Τα παιδιά θα μπορούν να διαλέγουν τα βιβλία τους, κι όταν τους έρχεται γιατί όχι; θα μπορούν στη μέση του μαθήματος για τον Φουκώ να σηκώνονται και να χορεύουν.

αργά μεθοδικά
μας αλλοιώνουνε
να καθορίζουμε τη στάση μας στη ζωή
από το στυλ της καρέκλας...

...

κάτω μωρέ τα χέρια από πάνω μου!
βγαίνω για να χορέψω


Μέχρι τότε χίλιες φορές η Γώγου να είναι σύνθημα στις τουαλέτες του σχολείου παρά να μαγαρίζεται σε εκπαιδευτικά κρατητήρια. Αν και, αν θέλουμε να είμαστε πιο ειλικρινείς, η φύτρα της ποίηση της Κατερίνας Γώγου δεν κινδυνεύει από το σύστημα της διδασκαλίας. Αν οι μηχανισμοί επιχειρήσουν να οικειοποιηθούν το έργο της, αν θελήσουν να αναστηλώσουν το ανήλιαγο ερείπιο που μέσα του κατοικούν οι λέξεις της θα εκπλαγούν, θα εκπλαγούν που:

η μπογιά δε θα πιάνει
ό,τι κι αν κάνετε
όσα κι αν δίνετε
τέτοιο άτιμο κόκκινο είναι το κόκκινο το δικό μας


Ζάφος Ξαγοράρης / Η λοξή τάξη
(εγκατάσταση στο αίθριο του Μπενάκη)




















___________________________________________________________

Το κείμενο διαβάστηκε από την Όλια Λαζαρίδου και Σταύρο Τσιώλη στην εκδήλωση που πραγματοποιηθήκε στις 4 Μαρτίου στο Θέατρο Εμπρός για την ποίηση της Μυρτώς και Κατερίνας Γώγου.

6/5/15

βιταμίνη ψ²



Δυο χρόνια μετά.
Τα στρατεύματα ήρθαν.
Εκκωφαντικά.
Τώρα πια.
Ένας Κρότος Ευθάνατος. 

 Θέλεις να τον ακούσεις

Τομέας Ψ. Μονότυπο #1 . Μάιος 2015
Αποσπάσματα από το αδημοσίευτο διήγημα «Κρότος Ευθάνατος»

3/5/15

η άνοιξη στις εκπτώσεις

η διαχειρίστρια για πρώτη φορά φέτος έγραψε στον πίνακα ανακοινώσεων «εξόφληση» αντί για «εκξόφληση» και μου κακοφάνηκε κάπως, και μίσησα λίγο τον άνθρωπο από την πολυκατοικία που της είπε να το διορθώσει / έτσι όπως ακριβώς συνέβη όταν περπάταγα πριν λίγες μέρες στην κυψέλη κι οι άνθρωποι σχεδόν όλοι μίλαγαν μιαν άλλη γλώσσα και κάποιοι από αυτούς περπάταγαν με παντόφλες στην κυψέλη στις δώδεκα το βράδυ και ήταν πολύ γαμώ μαύροι και μαύρες να περπατούν στο δρόμο της κυψέλης με παντόφλες στις δώδεκα το βράδυ, γιατί πατρίδα σου είναι εκεί που περπατάς με παντόφλες στις δώδεκα το βράδυ, ώσπου ξαφνικά άκουσα από μια πιτσαρία τον υπάλληλο να μιλάει στο τηλέφωνο με βροντώδη φωνή ελληνικά και μου κακοφάνηκε κάπως, ίσως όχι τόσο επειδή μίλησε ελληνικά όσο επειδή μιλάω και γω αυτή τη γλώσσα, πάντως μου κακοφάνηκε / και τελικά η γλώσσα όλο παρεξηγήσεις δημιουργεί λες κι όλη η ανθρωπότητα αρθρώνει μία πρόταση, ο κάθε λαός υφαρπάζει μια λέξη από την πρόταση για να ερμηνεύσει τα δίκια του και το νόημα συνεχίζει να υπάρχει διασκορπισμένο σε δύσεις και ανατολές και άντε να δούμε πότε θα γίνει γνωστή η παγκόσμια πρόταση / έτσι όπως ακριβώς γίνεται πασίγνωστη στη νέα σμύρνη όταν περνάνε κάποια απογεύματα δυο πλανόδιοι μουσικοί, με ακορντεόν ο δεξής, με κλαρίνο ο αριστερός και παίζουν μια νοσταλγική μουσική, σαν προσευχή σε θεό πρωτομάστορα, κι είναι τότε που το νόημα της γειτονιάς συναρμολογείται, τσακίζεται η αποξένωση των περίοικων διότι όλοι ακούν ακριβώς την ίδια στιγμή μια κοινή μελωδία και νιώθουν ξαφνικά μέλη μια μικρής κοινότητας που αξίζει να είναι, έστω για λίγο αξίζει να είναι, κι είναι τότε που αρχίζουν από τα μπαλκόνια με τις όμορφες γλάστρες, κυρίως θλιμμένες γιαγιάδες, ξεχασμένες εντελώς από τα παιδιά τους, να τυλίγουν πεντάευρα σε αλουμινόχαρτο και να τα πετάνε στο δρόμο και πέφτοντας, το είδα με τα μάτια μου να γυρνάει ο ήλιος, να γίνεται δίκαιος, κι η άνοιξη η ακριβή να παίρνει μια μικρή εκδίκησή από τα τσογλάνια του έθνους.

24/4/15

κίτρινο


Η αρχική παρτίδα Αμπερλουδαχαμίν εξαντλήθηκε σχεδόν καθολικά από τα βιβλιοπωλεία του κέντρου της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, οπότε και επανατροφοδοτούνται. Οφείλω λοιπόν ένα μεγάλο ευχαριστώ για την πολύτιμη και συγκινητική υποδοχή της εναρκτήριας κυκλοφορίας των εκδόσεων Υποκείμενο. Μια υποδοχή που δε στηρίζεται ούτε σε δημόσιες σχέσεις ούτε σε διαφημιστικά τρικ αλλά στην άδολη αγάπη για τη λογοτεχνία. Μια υποδοχή που λειτουργεί από στόμα σε στόμα, από βλέμμα σε βλέμμα, από άγγιγμα σε άγγιγμα. Σαν εκείνο το άγγιγμα που πάνω του έχουν θεμελιωθεί μία προς μία όλες οι λέξεις που είναι γραμμένες πάνω στο Αμπερλουδαχαμίν.



---------------------------------------------------

Αναλυτικά τα σημεία διανομής εδώ

21/4/15

Ονηρώδης



Οι λαθραίοι άνθρωποι
παρανομούν
κάθε που αναπνέουν

κάθε που κοιτούν τον ουρανό 
λιποτακτούν

οι λαθραίοι άνθρωποι δεν περπατούν
απόδραση επιχειρούν

πρέπει να συλληφθούν γιατί
το βάρος τους στη γη είναι αφορολόγητο
το είπε ο νομοθέτης

μαζί και τα πουλιά
που συνεχίζουν να κελαηδούν
όταν περνούνε οι λαθραίοι 
όλα να προσαχθούν
είναι λαθροσπουργίτια


κι η θάλασσα η πονηρή
εκείνη που τους υποθάλπει
δεν είναι θάλασσα δική μας
είναι μια παραμεσόγειος
τ' ακούτε οι δασκάλοι;
βγάλτε την απ' το χάρτη

και το αστέρι 'κει το λαμπερό
που τολμά τη νύχτα να φωτίζει
για να τους κατευθύνει
δώστε στους μετεωρολόγους εντολή
άμεσα να το σβήσουν

κάντε το παν 
οι νάρκες να μην φτάσουν στο Χριστό
πείτε στο αλλοδαπών
να βγάλει τρία εντάλματα
ένα για κάθε μάγο


Francis Bacon - λεπτομέρεια

3/4/15

ο δεκάλογος μιας κυκλοφορίας



ο άνεμος ρωτάει 
ποιο φύλλο έχει σειρά

10
Το Αμπερλουδαχαμίν μπήκε σε κίνηση. Αυτή την ώρα ταξιδεύει σε διάφορα βιβλιοπωλεία ανά την Ελλάδα και από αύριο μέχρι και τη μεγάλη εβδομάδα, κάπως κλιμακωτά και χαοτικά, θα βρίσκεται σε κάποιο κοντινό σας*. Αν όχι μπορείτε να τους το παραγγείλετε. Αν επιμένετε πάντως σας το στέλνω και ταχυδρομικώς.

9
Το βιβλίο θα το αναγνωρίσετε εύκολα. Είναι φτιαγμένο στο μέγεθος της παιδικής αλάνας. Το εξώφυλλο είναι ζωντανό, ενώ δεν υφίσταται η διάκριση μεταξύ αριστερής και δεξιάς σελίδας. 

8
Είμαι λίγο χαρούμενος. Όμως θα 'θελα να ήμουν ευτυχής. Χωρίς να διανύουν οι απεργοί πείνας την 32η μέρα απεργίας τους και να κρατιούνται στη ζωή με ατροπίνες. Χωρίς να είναι τόσο απόμακρη η μέρα που θα ανθοφορούν οι έρημοι μέσα στην αιώνια άνοιξη. Είμαι λίγο χαρούμενος και θα 'θελα να μην είχα τύψεις που είμαι λίγο χαρούμενος.

7
Μα τι να γίνει. Η λογοτεχνία δε σώζει τον κόσμο.
Του απαλύνει απλά την καταδίκη. Και αν.

6
Άλλωστε η τέχνη έχει και τα όρια της. Το συνειδητοποιείς αυτό όταν αναγκάζεσαι να χαμηλώσεις μέχρι και τον Μπαχ προκειμένου να ακούσεις ένα μακρινό αλύχτισμα μέσα στη νύχτα.

5
Αυτό επιθυμεί η αληθινή τέχνη. Το διασυρμό της. Τον παραγκωνισμό της για χάρη ενός ξαφνικού ιλίγγου μέσα την άνοιξη. Αυτή η στιγμιαία μέθη που έρχεται από το πουθενά και σου πλαταίνει την πραγματικότητα. Λες και σου φυτρώνουν μάτια. Τώρα κοιτάς και βλέπεις τη γύρη να αιωρείται γύρω σου σαν χαρτοπόλεμος.

4
Με τόση περιέργεια στα μάτια απολέσαμε το βλέμμα μας.
Κοιτάμε και ξανακοιτάμε
ψάχνουμε να βρούμε αυτό που ζητάμε
και δε βλέπουμε αυτό που μας προσφέρεται.
Κι όμως, διπλά μας παραμένουνε όλες οι απαντήσεις.

3
(Την καλύτερη άμπιεντ την άκουσα στο μοτέρ του ψυγείου μου)

2
Γιατί πες μου πώς γίνεται το φιλμ
να βασίζεται σε αληθινή ιστορία
και όλοι οι ηθοποιοί να είναι όμορφοι;

1
Θα σου πω.

0
Η πολυμήχανη απόδραση στην τελευταία έξοδο Ρίτα Χέιγουορθ 
αποτελεί και την τελειωτική κατάρα ανελευθερίας 
που ρίχτηκε στις δυτικές κοινωνίες 
καθότι εκεί που πεντακάθαρα διακρίνουμε απόδραση πίσω από την αφίσα 
στην ουσία της πράξης δεν επιτυγχάνεται 
παρά ο αδιάκοπος εγκλωβισμός μέσα στο θέαμά της.

*

| Καλή ανάγνωση |


ΙSBN 978-960-93-6879-7



* (Για τους ανυπόμονους στην Αθήνα, ήδη οι εκδόσεις των Συναδέλφων και ο Φαρφουλάς διαθέτουν αντίτυπα ενώ από αύριο στη Θεσσαλονίκη θα βρίσκονται Αμπερλουδαχαμίνια στο Κεντρί, στις Ακυβέρνητες Πολιτείες και στο Σαιξπηρικόν)

17/3/15

Εκδόσεις Υποκείμενο | Κυκλοφορία νούμερο ένα.


Σε λίγες μέρες, μέσα στο υπερβολικό μακιγιάζ της άνοιξης, θα κυκλοφορήσει κάτωχρο ένα βιβλιαράκι, το οποίο κάτω από τον τίτλο του θα έχει το όνομά μου. Σιγά το νέο θα πεις και με το δίκιο σου. Όμως το νέο δεν εξαντλείται σε αυτή την είδηση, διότι το συγκεκριμένο βιβλίο σηματοδοτεί την έναρξη των εκδόσεων Υποκείμενο

Οι συγκεκριμένες εκδόσεις αποτελούν μια προσωπική απόπειρα έκφρασης και συγκρότησης ενός εκδοτικού λόγου, που αφορά όσους ανθρώπους επιμένουν να ερμηνεύουν τη λογοτεχνία όχι ως ένα πεδίο δημιουργίας δημόσιων σχέσεων παρά μονάχα ως ένα έδαφος ανθοφορίας.

Τι πρόκειται να ανθίσει δε γνωρίζω στ' αλήθεια. Άλλωστε, το ταξίδι μόλις ξεκίνησε και φαντάζει πρωτόγνωρο, μυστηριώδες, ίσως λίγο φοβισμένο μα και λιγάκι μαγικό. Όπως ακριβώς ο τίτλος στο κάτωχρο βιβλιαράκι που θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες στα βιβλιοπωλεία. Ένας τίτλος που μοιάζει με την προσπάθεια ενός μωρού να συναρμολογήσει μερικές συλλαβές κι ύστερα ενθουσιασμένο να πει την πρώτη του λέξη. Kάτι σαν Αμπερλουδαχαμίν.





3/3/15

Η Έφηβη των Εξαρχείων



Λένε ότι ο Έφηβος των Αντικυθήρων απεικονίζει τον Περσέα που κρατούσε στο δεξί χέρι του το κεφάλι της Μέδουσας. Όποιος κοιτούσε τη Μέδουσα πέτρωνε ακαριαία. Εκείνος όμως κατάφερε και την αποκεφάλισε κοιτάζοντάς την μέσα από την αντανάκλαση στην ασπίδα του. Έγινε ήρωας. Και τι κατάφερε; Πέτρωσε μετά το θάνατό του. Και τώρα η Κατερίνα τον ειρωνεύεται. Χλευάζει την ακινησία του νικητή. Γιατί εκείνη δε φοβήθηκε. Προχώρησε. Κοίταξε στα μάτια τη Μέδουσα. Κι αυτοκαταστράφηκε ιδανικά. Τώρα η Κατερίνα γελάει μαζί του, που τον βλέπει να στέκεται σαν καρικατούρα έχοντας χάσει το τρόπαιό του. Με το σώμα του αθάνατο μα μέσα κούφιο. Κι εκείνη ζώσα, τρωτή, με γλυκές ουλές και ηδονές στο σώμα της. Εκείνος άφωνος κι ασάλευτος μέσα στο μουσείο της Πατησίων. Εκείνη να φέρνει πάνω κάτω τον ίδιο δρόμο με τα αλήτικα παπούτσια της, καπνίζοντας άσσο άφιλτρο φωνάζοντας ΘΑΝΑΤΟ ΣΤΟΥΣ ΑΘΑΝΑΤΟΥΣ. Εκείνου η ομορφιά μουλιασμένη για δυο χιλιάδες χρόνια στο βυθό των Αντικυθήρων, εκείνη λαμπερή να χαίρεται την ηλιόλουστη μέρα, κοροϊδεύοντας τους ξεφτισμένους ήρωες που αναδύθηκαν από αρχαία ναυάγια. Όλους εκείνους που δεν τόλμησαν να ναυαγήσουν εν ζωή. Γιατί τι είναι και ο θριαμβευτής στις μέρες μας ρε Κατερίνα; Αυτός που δείλιασε μπροστά στην ήττα. 

Κρατήστε τη φωτογραφία. 
Στο μακρινό μέλλον δεν θα μιμείται η Γώγου τον Έφηβο των Αντικυθήρων. 
Ο Περσέας θα υμνεί το θράσος της Έφηβης των Εξαρχείων.

20/2/15

| νά σε ρωτήσω |


νά σε ρωτήσω 

έχεις νιώσει ποτέ 
να αγαπάς πολύ ένα βιβλίο 
που δεν σου άρεσε; 

έχεις αντιληφθεί ξαφνικά 
ότι πιάνει μια δυνατή βροχή 
σε έναν μακρινό και άγνωστο πλανήτη;

νά σε ρωτήσω

έχεις αναζητήσει τι είναι αυτό 
που σου δίνει το δικαίωμα 
να κόβεις τα λουλούδια; 

έχεις ακούσει τη χήρα στο μάρμαρο
να ουρλιάζει πάνω απ' το σκουλήκι
πες μου τα νέα του;



νά σε ρωτήσω

έχεις νιώσει πως είδες 
να πέφτει μια σκιά απ' το ταβάνι;

άκουσες και το θόρυβο στο πάτωμα;

νά σε ρωτήσω

έχεις νιώσει ποτέ αφόρητο θρήνο
για έναν άνθρωπο που δεν ήταν κοντινός σου;

άνοιξες ποτέ τη ντουλάπα
για να μιλήσεις στα πουκάμισα;

νά σε ρωτήσω

έχεις νιώσει στον ύπνο σου
 τα χνώτα του ιατροδικαστή 
να σου νοτίζουν το πρόσωπο;

είναι μανιφέστο της αναρχίας
οι γάτες που κυνηγιούνται
από τάφο σε τάφο;

πού αποδημεί ο πόνος
όταν σου κάνουνε αναισθησία;

και τέλος πάντων

έχεις αισθανθεί
πως αυτοί που πεθαίνουν στον ύπνο τους 
τους κλέβουνε τα όνειρά τους;


ναι
κι εγώ

~



28/1/15

ωδή στο διπολισμό

Τι να πω; είμαι λίγο μπερδεμένος. 
Μετά από ένα τόσο λοιμώδες κλίμα, γιατί πρέπει να νιώθω άσχημα 
επειδή ξαφνικά υπουργός πολιτισμού είναι ένας άνθρωπος 
που μπορούσες να συναντήσεις στην κατειλημμένη λυρική το Δεκέμβρη του 08;

Όποιος δεν είναι χαρούμενος με την αλλαγή της ατμόσφαιρας
πάσχει από μαζοχισμό
τι στιγμή που όποιος είναι ανακουφισμένος
πάσχει από πολιτική αφέλεια.

Ο διπολισμός τη στιγμή αυτή
είναι πολιτική υγεία.